جراحی دیسک گردن چیست ؟ مهره های گردن از 7 استخوان C1 الی C7 تشکیل شده ، و در بین این استخوان ها دیسک هایی قرار دارد. دیسک ها باعث حرکت آزادانه ستون فقرات می شود ، اما در برخی از مواقع افراد دچار مشکلاتی در گردن ، بازوها ، شانه یا دست ها می شوند ، که در این صورت برای معاینه و تشخیص علت این عارضه باید به متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات گرگان ، همچون دکتر روزبه شمس مراجعه کنند ، تا پس از تشخیص علت آن تحت درمان و جراحی دیسک گردن قرار گیرند. درد گردن ممکن است به دلایلی همچون انحطاط ( دژنراسیون ) دیسک ، تنگی کانال نخاعی ، ورم مفاصل و در موارد نادرتر سرطان یا مننژیت ایجاد شود.
تشخیص بیماری دیسک گردن
تشخیص بیماری های مربوط به دیسک گردن توسط جراح متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات انجام می شود ، جراح برای اینکه بتواند به طور دقیق علت بیماری را تشخیص دهد و روش درمانی از قبیل جراحی میکروسکوپیک دیسک گردن را برای بیمار انتخاب کند برای بیمار انجام موارد ذیل را تجویز می نماید.
- سی تی اسکن
- تست الکترومایوگرام EMG/NCS
- تصویربرداری های رزونانس مغناطیسی یا MRI
- نخاع نگاری یا میلوگرام
- تصاویر x-ray ساده یا دینامیک
درمان و جراحی دیسک گردن در گرگان
یک جراح مغز و اعصاب خوب ، در موارد خفیف ابتدا برای درمان از روش غیر جراحی استفاده می کند به عنوان مثال برای بیمارانی که فتق دیسک گردن دارند ابتدا دارو ، فیزیوتراپی ، کشش گردن و غیره را انجام می دهند و در صورتی که بیمار بهبود نیافت و علائم عصبی پیشرونده را در بازوها و پاها تجربه نمود ، اقدام به جراحی دیسک گردن در شمال ایران (جراحی میکروسکوپیک دیسک گردن) می کند.
فیلم جراحی میکروسکوپیک دیسک گردن در گرگان
عمل جراحی دیسک گردن در گرگان
برای عمل دیسک گردن ، روش های مختلفی وجود دارد که انتخاب یکی از آن ها براساس شدت بیماری و یافته های تصویر برداری می باشد که بر عهده پزشک جراح است و نه ترجیح بیمار. عمل دیسک گردن در شمال ایران هم از روش قدامی (روش غالب) امکان پذیر است و هم از روش خلفی.
ویدیوی جراحی دیسک گردن
دیسککتومی قدامی گردن
در این روش از ابزارهایی همچون پیج بین مهرهای ، پیچ و صفحه (به زبان ساده همگی نوعی پروتز هستند) برای تقویت ستون فقرات گردنی استفاده می شود و پس از جراحی و خروج دیسک بیرون زده و برداشت فشار از روی نخع و ریشه های آن میزان درد گردن و خصوصا دردی که به اندام های فوقانی انتشار داشت بسیار کاهش می یابد. این نوع عمل جراحی بر روی گردن به منظور کاهش فشار موجود بر روی یک یا چند رشته عصبی یا در طناب نخاعی انجام می شود.
فرم مقالات
جراح برای اینکه به ستون فقرات گردن دسترسی داشته باشد یک برش کوچک در قدام ( جلو ) گردن ایجاد می شود. در صورتی که در این روش فقط یک دیسک قرار باشد برداشته شود برش بر روی چین های موجود در روی پوست و به صورت افقی ایجاد می شود ، اما در صورتی که عمل دیسککتومی در سطح وسیعی باشد برش مورب و طولانی تر می باشد. پس از اینکه بافت های نرم گردن از یکدیگر جدا شد دیسک بین مهره ای و زوائد استخوانی غیر طبیعی برداشته می شود و فضایی که بین مهره های باقی می ماند از طریق فیوژن ستون فقرات با یک تکه استخوان یا پروتز پر می شود. پس از گذشت مدتی از جراحی دیسک گردن در گرگان از جلو مهره ها به یک دیگر جوش می خورد.
کورپکتومی قدامی گردن
این روش جراحی دیسک گردن در گرگان ، در ارتباط با دیسکتومی قدامی گردن انجام می گیرد. کورپکتومی اغلب با هدف درمان تنگی چند سطحی گردن که در اثر فشردگی ستون فقرات به دلیل اسپور یا زایده استخوانی انجام می شود. جراح مغز و اعصاب و ستوان فقرات برای درمان بخشی از جسم مهره را برمی دارد تا فشاری که به طناب نخاعی وارد می شود کاهش یابد. برشی که در کورپکتومی ایجاد می شود معمولا بزرگ است و فضای خالی ایجاد شده در بین مهره های با استفاده از استخوان خود بیمار که از لگن گرفته می شود یا پروتز های ویژه پر می شود. در این روش به دلیل اینکه استخوان های بیشتری برداشته می شود مدت زمان بهبودی و جوش خوردن طولانی تر می باشد.
میکرودیسکتومی خلفی
به نقل از متخصص مغز و اعصاب در گرگان ، در این روش جراحی یک برش به صورت عمودنی در پشت گردن ایجاد می شود. از این روش ممکن است برای فتق بزرگ دیسک نرم که در کناره ی طناب نخاعی قرار گرفته است استفاده شود. در میکرودیسکتومی با استفاده از یک دریل سرعت بالا بخشی از مفصل فاست برداشته شده و ریشه های عصبی موجود در زیر این مفصل مشاهده می شود. ریشه های عصبی به آرامی کنار می روند تا فتق دیسک از میان می رود.
لامینکتومی خلفی گردن
در این روش برای خارج کردن استخوان لامینا یک برش کوچک در وسط گردن ایجاد می شود. خارج کردن بخشی از استخوان لامینا برای کاهش فشار حاصل از لیگامنت ضخیم شده ، تشکیل اسپور استخوانی و ریشه های عصبی انجام می گیرد. در این روش همچنین ممکن است فورامن ، مجرایی در مهره ها که از طریق آن ریشه های عصبی نخاعی عبور می کند نیز گشاد شود تا امکان عبور اعصاب فراهم شود. لازم به ذکر است که در بعضی بیماران به دلیل میزان زیاد تنگی و دیسکهای بیرون زده متعدد ممکن است هر دو روش جراحی از قدام و خلف انجام شود.
جراحی دیسک گردن چه زمانی ضروری است؟
زمانی که فشار دیسک بر عصب یا نخاع، باعث بروز علائم پایدار یا پیشرونده (مانند درد شدید و مداوم، بی حسی، ضعف و کاهش دامنه حرکتی در گردن و دست ها) شود و درمان های غیرجراحی (مانند داروهای ضدالتهاب ، فیزیوتراپی و تزریق اپیدورال) ، پاسخ کافی در بهبودی نداشته باشند، دقیقا زمانی است که جراحی دیسک گردن ضرورت پیدا می کند.
در اینجا، به مهم ترین مواردی که می توانند ضرورت مداخله جراحی را مطرح کنند، می پردازیم:
- ضعف عضلانی پیشرونده
- کاهش تدریجی قدرت در بازو، دست یا انگشتان، می تواند نشانه فشردگی ریشه عصبی باشد.
- تشدید ضعف یا اختلال در حرکات ظریف دست، از جمله علائمی است که نیاز به ارزیابی سریع داشته ، و در صورت تداوم فشار عصبی، ممکن است انجام جراحی دیسک گردن، ضروری شود.
علائم ناشی از فشار زیاد بر نخاع (میلوپاتی گردنی)
یکی دیگر از مهم ترین شرایط نیازمند بررسی برای جراحی دیسک گردن ، درگیری نخاع گردنی(میلوپاتی) است.
عموما نشانه های ابتلا به میلوپاتی گردنی در بیماران مواردی همچون اختلال در تعادل، تغییر الگوی راه رفتن، ضعف اندام ها و کاهش مهارت حرکات ظریف دست است. در این وضعیت، هدف از جراحی دیسک گردن تنها تسکین درد نیست؛ بلکه جراحی، جهت رفع فشار از نخاع و جلوگیری از پیشرفت آسیب عصبی انجام خواهد شد.
- درد رادیکولار مقاوم به درمان
تداوم درد تیرکشنده از گردن به شانه ، بازو یا انگشتان ( با وجود درمان مناسب غیرجراحی)، میتواند ناشی از فشردگی ریشه عصبی باشد. اگر درد، شدید و محدودکننده باقی بماند ، پزشک با بررسی معاینه های بالینی و تطابق آن با محل فشردگی، درصورت نیاز، جراحی دیسک گردن را به عنوان راه حلی برای رفع فشار از ریشه عصبی، مطرح می کند. - بی حسی و اختلال حسی پایدار
اگر به صورت مداوم علائم بی حسی، گزگز یا کاهش حس در دست و انگشتان را دارید؛ به ویژه اگر این موارد با ضعف نیز همراه شوند ، می تواند نشان دهنده تداوم فشار بر ریشه عصبی باشد. تشدید این نشانه ها ، نیازمند بررسی بیشتر برای احتمال مداخله جراحی است.
نکته: هیچ علامتی به تنهایی، تعیین کننده ضرورت جراحی دیسک گردن نیست. بر اساس معاینه عصبی ، شدت و روند علائم، یافته های تصویربرداری و میزان پاسخ به درمان های غیرجراحی، توسط متخصص تصمیم نهایی گرفته خواهد شد.
تفاوت روش های جراحی دیسک گردن؛ کدام روش برای بیمار مناسب تر است؟
روش های جراحی دیسک گردن ، از منظر مسیر نحوه دسترسی به ضایعه، وسعت برداشتن بافت، نحوه رفع فشار از روی نخاع و اندیکاسیون های جراحی ، با یکدیگر تفاوت دارند.
انتخاب روش مناسب برای هر بیمار بر اساس محل و شدت فتق دیسک، تعداد سطوح درگیر، میزان فشار بر ریشه های عصبی، وضعیت پایداری ستون فقرات و نتایج معاینه و تصویربرداری، متفاوت بوده و این تصمیم توسط پزشک، اتخاذ می شود. در این بخش، تفاوت و اهداف هر روش جراحی نسبت به وضعیت بیماران، مطرح شده است:
دیسککتومی قدامی گردن
- شرایط بیمار: فتق دیسک همراه با فشار بر ریشه عصبی یا نخاع بیمار
- هدف نهایی از انجام این روش: دسترسی از جلوی گردن با هدف برداشتن دیسک یا بافت فشرده کننده برای رفع فشار
کورپکتومی قدامی گردن
- شرایط بیمار: فشردگی نخاع در پشت جسم مهره یاوجود ضایعات گسترده ای که با جراحی دیسککتومی به تنهایی قابل رفع نیستند.
- هدف نهایی از انجام این روش: برداشتن بخشی از جسم مهره برای ایجاد فضای بیشتر و رفع فشار از روی نخاع بیمار
میکرودیسککتومی خلفی گردن
- شرایط بیمار: وجود برخی فتق های جانبی یا فورامنال(تنگی کانال نخاع) با رادیکولوپاتی(التهاب ریشه های عصبی) و آناتومی مناسب برای رویکرد خلفی
- هدف نهایی از انجام این روش: دسترسی از پشت گردن جهت خارج کردن بخش فشرده کننده دیسک با هدف آزادسازی ریشه عصبی
لامینکتومی خلفی گردن
- شرایط بیمار: در برخی موارد تنگی چندسطحی کانال و میلوپاتی( فشار زیاد بر نخاع) ، با توجه به راستای ستون فقرات و ثابت بودن آن
- هدف نهایی از انجام این روش: برداشتن لامینا برای افزایش فضای کانال و کاهش فشار روی نخاعبنابراین ، می توان گفت بهترین روش انجام جراحی دیسک گردن، تکنیکی است که بیشترین تطابق را با شرایط بالینی بیمار داشته باشد.
میزان درد و نتایج حاصل از جراحی دیسک گردن
به صورت معمول بعد از انجام این جراحی میزان درد بسیار کم می شود و فرد دیگر هیچ گونه دردی در کتف و دست ها احساس نمی کند. همچنین میزان درد ناشی از انجام عمل دیسک گردن در گرگان با دکتر شمس ، بسیار خفیف بوده و عموما بعد از 24 ساعت برطرف خواهد شد. گردن نیز چند روز بعد از عمل می تواند به عملکرد طبیعی خود باز گردد. نواحی آسیب دیده نیز در طی چند ماه به مرور بهبود پیدا می کند. لازم است در این مدت از آنتی بیوتیک های تجویز شده و غذاهای نرم به مدت یک هفته استفاده نمایید. بعد از یک ماه فرد می تواند فعالیت های روزمره خود را از سر بگیرد و ورزش های لازم به منظور تقویت عضلات گردن را در جلسه های فیزیوتراپی انجام دهد.
عوارض بعد از عمل دیسک گردن
این نوع جراحی بسیار حساس بوده به همین علت به جراح متخصص ، با مهارت و دقت بسیار نیاز دارد تا این عمل را با استفاده از میکروسکوپ های مخصوص انجام دهد. به همین دلیل اگر جراحی دیسک گردن توسط پزشک متبحر و با سابقه در گرگان یا محل سکونتتان انجام شود ، احتمال بروز عوارض بعد از جراحی بسیار کم است. در برخی شرایط ممکن است به دلیل تاخیر در مراجعه به پزشک برای انجام جراحی فشار زیادی به نخاع وارد شده و موجب درد و التهاب در نقاط آسیب دیده شود. علاوه بر این عوارض دیگری نیز احتمال دارد به وجود بیاید که در ادامه به برخی از آن ها اشاره شده است :
- ممکن است جای زخم بعد از جراحی باقی بماند
- ممکن است عضلات ، عصب ها و عروق صدمه ببیند
- ایجاد مشکلات حرکتی و یا حسی
- سرگیجه و اختلال در تعادل
- عفونت در نواحی جراحی
در شرایطی که بیمار به موقع اقدام به درمان و جراحی دیسک گردن در گرگان ، نزد متخصص و جراح متبحر و با مهارت نماید ، می توان احتمال بروز این عوارض را به صفر رساند.
